Quán ăn có bắt buộc làm phòng cháy chữa cháy không?

Câu trả lời ngắn: gần như có, nhưng không phải vì lý do bạn nghĩ

Nhiều chủ quán mới tra cứu quy định phòng cháy chữa cháy (PCCC) như một mục chung trong danh sách giấy phép, cùng hạng với đăng ký kinh doanh hay an toàn thực phẩm. Cách nhìn đó bỏ sót phần quan trọng nhất: PCCC không áp dụng đồng đều cho mọi quán ăn cùng diện tích, mà áp dụng theo mức độ nguy cơ cháy nổ thực tế của cơ sở đó.

Một quán bún chả, một quán cà phê và một quán phở có thể cùng nằm trên một mặt bằng 100m², nhưng không cùng mức rủi ro. Quán phở vận hành một hệ thống gas công suất lớn, cháy liên tục nhiều giờ mỗi ngày để giữ nồi nước dùng sôi nhẹ từ sáng đến tối — đây là loại tải nhiệt và tải gas mà một bếp cà phê hay một chảo than bún chả không có. Chính đặc điểm vận hành này, chứ không phải diện tích hay tên biển hiệu, là thứ đẩy một quán phở vào nhóm cơ sở có nguy cơ cháy nổ cao hơn.

Điều gì thực sự đẩy một quán vào diện phải thẩm duyệt

Thay vì hỏi “diện tích bao nhiêu thì phải làm PCCC”, câu hỏi đúng hơn là: hệ thống gas và cách bố trí bếp của quán này rơi vào nhóm rủi ro nào theo quy định địa phương? Ba yếu tố sau là thứ cơ quan quản lý thực sự nhìn vào, không phải một con số diện tích duy nhất:

Công suất và cách bố trí hệ thống gas là yếu tố đầu tiên. Một nồi nước dùng cỡ lớn cần đường ống gas riêng, van ngắt và khoảng cách an toàn tới vật liệu dễ cháy — khác hẳn một bếp gas dân dụng hai lò. Thứ hai là hệ thống hút mùi và thoát khói, vì dầu mỡ tích tụ trong đường ống hút là nguồn cháy âm thầm mà nhiều quán không để ý cho đến khi bị kiểm tra. Thứ ba là mật độ và cách bố trí chỗ ngồi khách, vì lối thoát hiểm và khoảng cách từ khu bếp tới khu ngồi cũng nằm trong phạm vi thẩm định, không chỉ riêng khu nấu.

Mức hồ sơ cần làm — từ tự kiểm tra, cam kết an toàn, cho đến phải nộp hồ sơ thiết kế để cơ quan PCCC thẩm duyệt — khác nhau tùy quy mô và địa bàn. Đây là phần không nên tự suy đoán: cách làm đúng là mang bản vẽ bố trí bếp, thông số hệ thống gas và hút khói đến hỏi trực tiếp cơ quan quản lý PCCC tại địa phương, thay vì áp dụng chuẩn nghe được từ quán khác.

Xử lý từ giai đoạn thiết kế, không phải sau khi lắp xong

Sai lầm phổ biến là lắp xong toàn bộ hệ thống gas và hút khói rồi mới tìm hiểu quán có thuộc diện thẩm duyệt hay không. Nếu câu trả lời là có và hệ thống lắp sẵn không đạt khoảng cách an toàn hoặc thiếu van ngắt đúng chuẩn, phần phải sửa lại — đường ống gas âm tường, hệ thống hút khói đã cố định vị trí — là phần tốn kém nhất trong toàn bộ bếp.

Vì vậy, nếu quán đang trong giai đoạn lên bản vẽ bếp, đây là thời điểm để xác nhận yêu cầu PCCC cụ thể, cùng lúc với việc chọn công suất bếp gas và thiết kế hệ thống hút khói — không phải một bước tách rời làm sau khi thi công đã xong.

Bước tiếp theo

Với một quán độc lập, việc này rơi hoàn toàn vào tay chủ quán: vừa thiết kế bếp, vừa tự tìm hiểu quy định PCCC cho quy mô của mình. Nếu bạn đang cân nhắc mô hình nhượng quyền, xem thông tin tại trang nhượng quyền của Phở ‘S để được tư vấn cụ thể cho địa điểm và quy mô bếp bạn đang nhắm tới.