Quán phở đóng thuế thế nào?
Một quán phở đăng ký dưới dạng hộ kinh doanh thường nộp thuế khoán — một mức cố định do cơ quan thuế ấn định theo doanh thu ước tính, không cần sổ sách chi tiết. Một quán đăng ký dưới dạng công ty phải kê khai theo doanh thu và chi phí thực tế, đòi hỏi sổ sách kế toán đầy đủ hơn. Thuế khoán đơn giản hơn cho một quán duy nhất, nhưng trở thành rào cản đúng vào lúc chủ quán tính đến quán thứ hai hoặc một hợp đồng nhượng quyền.
Hai chế độ, hai cách tính
Một quán phở tại Việt Nam nộp thuế theo một trong hai chế độ, và chế độ nào phụ thuộc vào loại hình đăng ký kinh doanh chứ không phải chủ quán tự chọn tùy ý.
Hộ kinh doanh cá thể — hình thức phổ biến nhất cho một quán đơn lẻ — thường thuộc diện thuế khoán: cơ quan thuế ấn định một mức doanh thu ước tính cho quán, từ đó tính ra số thuế phải nộp cố định theo tháng hoặc theo năm. Chủ quán không cần xuất hóa đơn cho từng giao dịch, không cần sổ sách kế toán chi tiết, và số thuế phải nộp không thay đổi theo từng biến động nhỏ của doanh thu thực tế.
Công ty — phổ biến nhất là công ty TNHH — nộp thuế theo phương pháp kê khai: kê khai doanh thu và chi phí thực tế phát sinh, từ đó tính thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp theo số liệu đó. Cách này đòi hỏi sổ sách kế toán đầy đủ hơn nhiều, thường cần đến kế toán chuyên trách hoặc dịch vụ kế toán thuê ngoài, nhưng phản ánh đúng doanh thu và chi phí thực tế thay vì một con số ước tính cố định.
Với một quán, thuế khoán thường đơn giản hơn
Ở quy mô một quán duy nhất và chủ quán trực tiếp vận hành hằng ngày, phần lớn chọn thuế khoán vì không phải duy trì bộ máy kế toán riêng và số thuế phải nộp có thể dự đoán trước theo tháng — điều này giúp chủ quán tính toán dòng tiền dễ dàng hơn khi mới mở. Khoản chênh lệch thuế giữa hai chế độ ở quy mô một quán thường không đủ lớn để trở thành yếu tố quyết định loại hình đăng ký kinh doanh.
Rào cản lộ ra khi tính đến quán thứ hai
Bất lợi của thuế khoán bộc lộ rõ ở đúng thời điểm quán bắt đầu mở rộng. Một hộ kinh doanh về nguyên tắc chỉ đăng ký tại một địa điểm, nên mở quán thứ hai thường kéo theo đăng ký thêm một hộ kinh doanh khác hoặc chuyển đổi sang công ty — kéo theo thủ tục pháp lý, hợp đồng thuê và tài khoản ngân hàng phải làm lại thay vì mở rộng trên một tư cách pháp nhân sẵn có.
Tình huống tương tự xảy ra khi bước vào một hợp đồng nhượng quyền. Ở giai đoạn này, việc xuất hóa đơn và các thủ tục giao dịch tài chính giữa hai bên thường thuận tiện hơn nhiều với tư cách pháp nhân của công ty, vì hộ kinh doanh nộp thuế khoán thường bị hạn chế hơn trong việc xuất hóa đơn cho từng giao dịch. Một chủ quán đã quen với thuế khoán nhiều năm, đến lúc cần chuyển đổi mới tìm hiểu thủ tục, thường mất thêm thời gian đúng vào giai đoạn cần tiến độ nhanh nhất.
Chọn theo kế hoạch mở rộng, không phải mức thuế năm nay
Vì chi phí và thời gian chuyển đổi loại hình thường lớn hơn nhiều so với khoản thuế chênh lệch tiết kiệm được trong năm đầu, câu hỏi đáng đặt ra không phải là “chế độ nào đóng thuế ít hơn”, mà là: trong hai năm tới, có dự định mở quán thứ hai hoặc ký một hợp đồng nhượng quyền hay không. Nếu câu trả lời là có, đăng ký công ty và kê khai thuế ngay từ quán đầu tiên thường tránh được một lần chuyển đổi tốn thời gian sau này, dù thủ tục vận hành ban đầu có phức tạp hơn đôi chút so với thuế khoán.
Bước tiếp theo
Nếu bạn đang cân nhắc mô hình nhượng quyền và muốn biết cụ thể chế độ thuế nào phù hợp với kế hoạch mở rộng của mình, xem thông tin tại trang nhượng quyền của Phở ‘S để được đội ngũ tư vấn giải thích rõ theo từng mô hình quán.